Sinterklaas en Pieterbaas uitgezwaaid? Of niet gemerkt dat zij in het land waren? Dat zou zomaar kunnen, want de goedheiligman en zijn knechten domineerden nou niet bepaald het straatbeeld in de aanloop naar het heerlijk avondje. Zij schitterden door afwezigheid in etalages, op kadopapier en over de daken.
Het tekent de tijdsgeest van tegenwoordig, die met een zekere krampachtigheid gepaard gaat. Er mag niet meer uitgepakt worden. Tradities gaan verloren, maar kerst lijkt die dans vooralsnog te ontspringen. En daarom vieren we kerst met volle overgave. Ter compensatie slingert zich een overdadige ketting van (schijnheiligheids)lichtjes dwars door de lintbebouwing en langs de winkelstraten van Neerlands dorpen en steden.
Een welhaast magische aanblik. Geen wonder, want kerst roept nostalgische gevoelens op. Het appelleert aan een huiselijke sfeer van warmte en vrede waar geen plaats is voor kilheid en oorlog. Daarom was het op 24 december 1914 – naar het schijnt – ook even stil langs de frontlinie in Noord-Frankrijk en België tijdens het kerstbestand. Even zwegen de kanonnen, even vloeide er geen bloed, even was er sprake van een vreedzame rust op de plaats. Eventjes maar.
Het mag op alle dagen van het jaar oorlog zijn, maar liever niet met kerst. Want kerst is het feest van het licht dat de duisternis verdrijft. Een krachtige kerstgedachte, die we nog altijd koesteren. Het hele jaar rond mag er flink op de oorlogstrom geslagen worden (wat dan ook gebeurt), maar niet met kerst. Met kerst zitten de kerkbankjes vol en zingen we hand in hand gebroederlijk over vrede op aarde. Op de overige dagen van het jaar is het oorlog(spropaganda) wat de klok slaat.
We herinneren ons vast nog wel de introductie van de term ‘sneuvelbereidheid’ die opeens op zorgvuldig gecoördineerde wijze in chocoladeletters op menige voorpagina belandde. “Sneuvelbereidheid’ onder Nederlanders groeit: bijna de helft wil vaderland verdedigen in oorlog” (Telegraaf, 4 juni 2024). “Steeds meer Nederlanders zijn bereid te vechten – en sneuvelen – voor Nederland” (NRC 6 juni 2024).
Eenmaal in de publiciteit gebracht, durfde Tijs van den Brink het op 25 januari 2025 in zijn Dit is Tijs ook wel aan om piepjonge militairen op de man af te vragen of ze sneuvelbereid waren. Ze dachten van wel, waarop de huidige CDA-coryfee uitkraamde: ‘zo, dat klinkt goed toch’.
Maar het viel toch niet zo goed in het land en dus postte BBB-er Gijs Tuinman (in zijn hoedanigheid van staatssecretaris defensie) als de wiedeweerga op X dat ‘gevechtsbereid’ wat hem betreft een beter woord zou zijn. Dat woord zou volgens hem recht doen aan de kern van wat militair zijn echt inhoudt, namelijk dat het daarbij ‘draait om moed, discipline en het vermogen om onder extreme druk de juiste beslissingen te nemen, waarbij je weliswaar kan sneuvelen als militair maar wat natuurlijk nooit het doel is’.
Actie damage control – met de bedoeling het publiek om de tuin te leiden met een woordenspel – trof doel. De ophef verflauwde. Tijd voor een charmeoffensief van Amalia (met als taak studenten te werven voor defensie, waarbij zelfs niet geschroomd wordt hen te lokken met studiepunten die vanwege het rigide studieschuldstelsel maar al te welkom zullen zijn) en Maxima (quasi luchtig poserend in een legerkloffie met ingestudeerde lach en camouflage-schmink in het Jeugdjournaal).
Alle middelen blijken geoorloofd te zijn voor het heilige doel van oorlogsvoering en de financiering daarvan. Zelfs de allerjongsten moesten er aan geloven. Zij moesten in het Sinterklaasjournaal nota beide bene zien dat militairen ingezet moesten worden bij een bijzondere logistieke operatie in de omgeving van het grote Pietenhuis. Net als je denkt dat het niet erger kan worden.
Wat kunnen wij, vredelievende burgers, tegenover deze van hogerhand geregisseerde opzichtige en o zo doorzichtige woordenbrij van oorlogsverheerlijking zetten? Een boodschap van vrede! Want vrede stijgt boven al het oorlogsgekletter uit.
Laten we daarom de decembermaand, waarin we geven, delen en terugblikken, aangrijpen om onszelf en elkaar vrede te schenken. Als we vrede sluiten met wat in ons strijdt en wat zich via de buitenwereld aan ons opdringt, ligt vrede (op aarde) binnen handbereik. Goed nieuws, want dáár ligt onze invloed.
Decemberactie
Download op www.raadvandekoning.nl (doorscrollend naar Vervroegd kerstkadootje) de kaart ‘Ik geef je vrede’ voor op de schoorsteenmantel, onder de kerstboom of om door te sturen.
Zet vrede op de (wereld)kaart. Een steentje in de vijver waaruit kringen ontstaan voor een golf van vrede door het ganse land.
Want:
Vrede is het mooiste wat je kunt geven,
het verspreidt zich vanzelf.
