In de uitzending van 1 juni 2026 besteedde het consumentenprogramma Radar aandacht aan siliconenborstimplantaten. De uitzending was in feite een vervolg op de uitzending van december 2022. Daaraan heb ik meegewerkt. Ik deed een literatuuronderzoek naar de bewijzen voor de veiligheid van die implantaten en concludeerde dat het meeste onderzoek slecht was en dat er geen harde conclusies uit konden worden getrokken.
Er volgde een kort geding van Bureau Clara Wichmann, waar gedupeerden zich konden melden. De gedupeerden verloren deze rechtszaak. Ik ga nu niet in op de onderbouwing van de uitspraak door de rechtbank Amsterdam.
In de uitzending van 1 juni 2026 volgde Radar een beproefde strategie. Men ging undercover klinieken benaderen en filmde hoe de artsen voorlichting gaven over de prothesen aan mogelijke ontvangers van prothesen. Het is een werkwijze waarmee Radar eerder successen had geboekt, bijvoorbeeld in de zaak van de bekkenbodemmatjes. In die zaak lieten de autoriteiten, de zogenoemde notified bodies, zich om de tuin leiden met een sinaasappelennetje van een grote supermarkt.
De conclusie was duidelijk. Er is geen deskundig en inhoudelijk toezicht op de markttoegang van medische hulpmiddelen.
Weinig eisen aan markttoelating medische hulpmiddelen
Deze conclusie was al eerder getrokken. De achtergrond hiervan is dat aan de markttoelating van deze hulpmiddelen weinig eisen worden gesteld. Er zijn veel voorbeelden van middelen die later niet bleken te werken of ernstige bijwerkingen hadden en van de markt moesten worden gehaald, zoals hartkleppen en heupprothesen.
Nu zijn er de laatste jaren wel wat veranderingen in de wet- en regelgeving aangebracht, maar het hoofdprobleem is dat er vrijwel geen wetenschappelijke eisen worden gesteld aan deze hulpmiddelen. Daarom is het elke keer een gok als je een medisch hulpmiddel laat inbrengen in je lichaam. En dat dienen artsen te communiceren met patiënten.
In de Radar-uitzending kwam dit duidelijk aan het licht. De voorlichting die de plastisch chirurgen gaven was volstrekt ontoereikend, de belangenverstrengeling evident en hun onderzoeken waren ondermaats. Dat communiceerde men niet omdat men het of niet wist of niet wilde vertellen. Volstrekte kolder dus. Mensen die deze uitzending hadden gezien vroegen zich af waarom deze artsen hun artsendiploma nog mochten behouden. Ze gedroegen zich meer als verkopers van de medische hulpmiddelenindustrie dan als artsen.
Interessant is hoe de Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie (NVPC) en vooral ook de implantaatfabrikant Allergan reageerden. De fabrikant probeert de indruk te wekken dat het een normale gang van zaken is dat artsen met de industrie samenwerken. Ongetwijfeld, maar de manier waarop zij dit doen is volstrekt ongewenst.
De fabrikant wil graag dat deze samenwerking normaal wordt. Dat moeten we echter tegenhouden. Dit werkt immers alleen in het voordeel van de fabrikanten. De meeste artsen hebben geen verstand van onderzoek. Je kunt ze voor elk karretje spannen. Daarvoor zijn er talloze voorbeelden te geven.
De huidige gang van zaken is het gevolg van jarenlang beleid van neoliberale politici, zoals de Grote Sloper Rutte en zijn kruiwagens Schippers en Hermans, geholpen door Rinnooy Kan van D66, die het ook niet snapt. Neoliberalen worden niet geleid door overwegingen van bescherming van burgers maar door het effectbejag van aandeelhouders.
De reactie van IGJ, VWS en de minister van VWS was dan ook veelzeggend. Zij zien geen reden om in te grijpen. Met andere woorden: zoek het maar uit met jullie gezeur. VWS en de neoliberalen gaan gewoon door met het ontmantelen van de gezondheidszorg ten faveure van aandeelhouders.
Conclusie
De conclusie is overduidelijk. Als het toezicht tekortschiet, kun je ook met slecht onderzoek medicijnen en medische hulpmiddelen geregistreerd krijgen. Daar zorgen VWS en de IGJ wel voor. Daar is lobbyen zinvol en is het effectief. De gezondheidszorg is niet in goede handen bij neoliberalen.
