Column

QRoky Bolognese Chips

Geschreven door Leonieke van Lindert

Italië, het land dat in 2020 als eerste in Europa aan de corona ging, heeft opnieuw een Europese primeur. Italië voert als eerste Europese natie een sociaal kredietsysteem in. Dat systeem is daarmee, net als het coronavirus, uit China overgewaaid naar Europa. En net als het virus verspreidt het zich razendsnel.

 

Vanaf de komende herfst kunnen Italiaanse burgers in Bologna deugpunten scoren bij goed gedrag. Bij het inwisselen van hun via een QR-app of chip verzamelde punten krijgen ze een mooie beloning, houden de bestuurders de inwoners van Bologna voor.

Bologna staat bomvol kerktorens. Je zou verwachten dat er voldoende klokkenluiders zijn om Europa te waarschuwen voor de risico’s die kleven aan smart citizen wallet waar de Bolognezen straks aan vast zitten. Zoiets als in China, dat willen we toch niet? Maar kennelijk interesseert het ons geen biet.

Alleen de gekke wappies zien het al maandenlang aankomen, en waarschuwen voor wat komen gaat. Maar volgens het in eigen ogen nuchtere en verstandige deel van Europa is er niets aan de hand. Als makke schapen laten ze de ontwikkelingen op zich af komen.

De term ‘kredietsysteem’ is afgeleid van ‘credit’, de tegenhanger van ‘debet’. Credit is een vervoeging van het Latijnse werkwoord ‘credere’, wat ‘toevertrouwen’ betekent. Debet komt van het Latijnse ‘debere’, wat ‘moeten’ betekent. In Italië heet het nieuwe systeem Credito sociale, en die term is het zoveelste C-woord dat Italië aan het wereldburgerlingo heeft toegevoegd. We hadden al cappuccino, casa en ciao, twee jaar geleden kwam daar covid bij, en straks hebben we dus ook nog credito.

Naast Bologna werkt ook Rome aan een versie van het Credito sociale. Dat ook de Italiaanse hoofdstad het sociale kredietsysteem zou omarmen is nauwelijks verrassend voor wie weet hoeveel wegen naar Rome leiden. Het wordt nog veel mooier, want ook de Duitsers zijn kredietsystemen aan het opbouwen. De Duitsers pakken de zaken een weinig minder voortvarend aan dan de Italianen, want Keulen en Aken zijn niet op één dag gebouwd. Wenen doet ook mee en introduceert straks een eigen kredietsysteem dat burgers beloont met Wenen-tokens als ze CO2 besparen.

In Frankrijk is Emmanuel Macron begonnen met het uitrollen van zijn grote project. Officieel geen sociaal kredietsysteem, maar een digitale identiteitsapp voor alle Fransen, waarvoor hij al sinds 2019 het nodige voorwerk heeft gedaan.

Onze eigen gezondheidsminister Ernst Kuipers werkt ondertussen aan zijn eigen app. Hij loopt stad en land af voor het ophalen van twintig miljoen euro voor zijn coronacheck-app annex QR-pas. Natuurlijk niet om te gebruiken, maar gewoon voor de heb. De verdomd handige gereedschapskist van de minister is natuurlijk niet compleet zonder C-stuk.

Als Bologna, Rome, de Duitsers en Wenen kredietsystemen ontwikkelen, Parijs een digitale identiteitsapp in elkaar knutselt en Den Haag geld inzamelt voor coronacheck-app, dan blijven de Brusselse eurocraten natuurlijk niet op hun bips zitten. De Europese Commissie heeft een fantastisch plan ontwikkeld waarin al die sociale kredietsystemen en corona- en identiteitsapps moeten samenkomen. Als het aan de Commissie ligt, komt er een Europese digitale identiteit voor elke EU-burger en elke onderneming in de EU die dat wil. U kunt zich daarmee identificeren en kiezen welke persoonlijke gegevens u wilt delen, zowel online als offline, met overheidsinstanties en bedrijven in de hele EU.

Deze fraaie bureaucratische boekhouding kunt u vervolgens beheren via uw persoonlijke digitale portemonnee. Er is één instantie aan wie al deze data worden toevertrouwd en die uiteindelijk aan de knoppen gaat draaien. De Europese overheid, inderdaad.

Bij mij persoonlijk is het vertrouwen in de overheid tot een dieptepunt gezonken. Wat betreft het omgaan met privacygevoelige gegevens en de controle op mijn doen en laten heeft de overheid al mijn krediet inmiddels verspeeld. Ik vertrouw de overheid niet, en een overheid die een sociaal kredietsysteem invoert dat mij moet controleren, vertrouwt mij ook niet.

Eigenlijk is die term ‘sociaal kredietsysteem’ helemaal verkeerd. Het lijkt me logischer dat we het een ‘sociaal debetsysteem’ gaan noemen.

 

Over de auteur

Leonieke van Lindert

Leonieke van Lindert heeft een (notarieel-)juridische achtergrond, en bekleedt een juridische functie. Ze was geruime tijd actief binnen de farmaceutische industrie, en werkte als docent Nederlands. Sinds het uitbreken van de coronapandemie schrijft ze columns.